Vụ nổ tàu dầu hãng Shell Amastra tại Nha Trang 1967
Albatros
Trong chiến tranh Việt Nam, trận chiến không chỉ nhắm vào những căn cứ quân sự nhưng quân cộng sản cũng tập trung phá hoại những mục tiêu dân sự như những thương thuyền, tàu chở dầu, phục vụ chính yếu cho nền kinh tế miền Nam Việt Nam. Vào năm 1967, một vụ nổ nhắm vào tàu chở dầu Amastra của hãng Shell mang cờ Anh quốc trong khi đang tiếp tế dầu cho một căn cứ Hoa Kỳ tại Nha Trang gây hư hại nặng cho con tàu. Cuộc phá hoại nầy dường như không được biết đến vì tôi dò hỏi một số Niên trưởng nhưng họ không nghe nói gì hết về chiếc tàu nầy, không biết giới truyền thông phía Việt Nam Cộng Hòa thời đó có được thông báo về cuộc phá hoại nầy hay không. Tàu Amastra bị phá hoại vì mìn và chìm xuống đáy biển vào khoảng 00.10AM ngày 12 tháng Tư năm 1967.
Một quân nhân Mỹ trong phiên trực tại căn cứ Camp John F. McDermott cách bến cảng nơi tàu Amastra chìm vài trăm thước kể lại đã nghe một tiếng nổ khủng khiếp trong đêm nhưng không rõ nguyên nhân, sau phiên trực anh về nghỉ ngơi cho đến sáng hôm sau, khi đi công tác, di chuyển trên xe jeep dọc theo bờ biển, anh mới để ý đến một chiếc tàu lớn, phần hầm máy nằm phía sau bị chìm trong nước ở độ sâu 18m, đó là chiếc Amastra. Tàu dầu Amastra trọng tấn 12 273 tonneaux vào thời điểm đó chở 15 000 tấn nhiên liệu cho phi cơ đã bị người nhái VC đặt chất nổ phá một lổ hổng dài 1,80m, rộng 1,2m nằm 3m dưới mặt nước. Số nhiên liệu được bơm lên tàu tại Singapore và được xuống hàng tại cảng Nha Trang trong đường ống ngầm dưới biển vào ngày 11/04/1967 ; vào lúc xảy ra vụ nổ, số nhiên liệu JP4 đã được bơm lên bồn gần hết, nếu không, thảm trạng hỏa hoạn sẽ không sao lường được và một may mắn khác là không có thủy thủ nào bị thương hoặc chết được ghi nhận. Tất cả 43 nhân viên thủy thủ đoàn rời bỏ tàu lúc 04.00 giờ sáng được tạm trú ở căn cứ Camp McDermott gần căn cứ của 5th Special Forces.
Theo cuộc điều tra sơ khởi, vụ nổ phát xuất từ loại mìn từ tính Limpet dùng cho công tác phá hoại dưới nước nặng vào khoảng 80, 90 pounds. Xóm Trường Tây ở cách đó 150m được biết như một nơi chứa chấp những tên trộm cắp, những kẻ bán chợ đen và những thành phần bất hảo, cuộc điều tra đi đến kết luận là chất nổ rất có thể đã được cung cấp từ xóm nầy cho bọn thủy đặc công VC.
Ngày 13/04 tàu cứu trợ USS Current đến nơi để cứu trợ và cố gắng làm nổi con tàu, ngoài ra còn có nhiều xe bồn đậu nối dài trên bải biển trong nhiều ngày để bơm bớt số dầu còn tồn tại trên tàu Amastra để làm nhẹ con tàu. Vài ngày sau đó, tàu dầu Kara của Shell mang cờ Hòa Lan được gởi đến để hổ trợ và tiếp nhận số dầu 640 000 gallons còn chứa trên MT Amastra. Ngoài ra còn có tàu USS Greenlet (ASR-10) cũng được gởi đến để hổ trợ công tác cứu trợ.
Sau khi tàu Amastra được nổi lên và lổ hổng được hàn kín lại bằng một tấm thép tạm thời để có thể đi biển an toàn được, nó được kéo đi Singapore để sửa chửa với sự hổ trợ của 2 tàu kéo vào ngày 29/04.
MT Amastra được đóng bởi hãng Smith’s Dockyard Company, Middlesborough, England vào năm 1958, được tiếp tục xử dụng trong nhiều năm sau khi ra được sửa chửa xong và nó cũng trở lại Việt Nam nhiều lần. Năm 1985, MT Amastra bị phế thải và bị kéo đi Chittagong, Bangladesh bán sắt vụn. MT Amastra không phải là chiếc tàu duy nhất bị phá hoại, vào tháng 12 năm sau 1968, MT Helisoma thuộc sở hữu của hàng Shell cũng bị đặt mìn và chìm tại cùng vị trí của MT Amastra ở bến cảng Nha Trang, nhưng không có thiệt hại về nhân mạng. Cuộc phá hoại của 2 chiếc tàu dầu nói trên được cho là phát xuất từ bọn người nhái VC ẩn náu trong xóm Trường Tây cách đó khoảng 150m.
IMO number |
5013600 |
Vessel Name |
AMASTRA |
Ship type |
Oil Products Tanker |
Flag |
United Kingdom |
Call sign |
MYCK |
Gross Tonnage |
12273 |
Summer Deadweight (t) |
19117 |
Length Overall (m) |
170,39m |
Beam (m) |
21,16m |
Draught (m) |
|
Year of Built |
1958 |
Service for Shell |
1958 - 1985 |